TURCJA
Polsko - tureckie obroty towarowe (w mld USD)
Od 1 maja 2004 r. Polska, jako członek Unii Europejskiej, jest stroną umów zawartych
z Turcją przez UE, w tym Umowy o wolnym handlu z roku 1963 (weszła w pełni w życie
z dniem 1 stycznia 1996 r.)
|
|
2006 |
2007 |
2008 |
2009 |
2010 |
Dynamika 2009=100 |
|
Obroty |
2 877,0 |
3 644,9 |
4 292,06 |
3 662,7 |
4 595,4 |
125 |
|
Eksport |
1 304,5 |
1 508,3 |
1 772,06 |
1 752,2 |
2 484,1 |
142 |
|
Import |
1 576,0 |
2 136,6 |
2 520,00 |
1 910,5 |
2 111,3 |
110 |
|
Saldo |
-271,5 |
-628,3 |
- 747,9 |
-158,3 |
372,8 |
- |
Turcja pozostaje nadal głównym partnerem Polski z obszaru Bliskiego Wschodu i Azji. Według danych statystycznych za 2009 r., eksport do Turcji sytuował ją na 19 pozycji (udział w eksporcie ogółem: 1,31%), a import z Turcji uplasował ten kraj na 20 miejscu (udział w imporcie: 1,31%).
Dane statystyczne za 2009 r. (obroty w tym okresie wyniosły 3 mld 662,7 mln USD) pokazują znaczny spadek dynamiki importu (spadek o 24%) i niewielki spadek eksportu (spadek o 1%). Spadki te są skutkiem globalnego kryzysu gospodarczego, mającego miejsce w 2009 r.
Struktura polskiego eksportu do Turcji w okresie 2009 r . nie uległa zasadniczym zmianom w stosunku do roku ubiegłego. Dominowały w nim wyroby sekcji przemysłu elektromaszynowego (maszyny i urządzenia mechaniczne oraz sprzęt elektryczny
z udziałem 49,7%) oraz wyroby sekcji pojazdów nieszynowych oraz ich części i akcesoriów z udziałem na poziomie 12,5%. Relatywnie wysoki jest również udział polskiego wywozu do Turcji ze strony wyrobów przemysłu chemicznego (8,8%).
W imporcie z Turcji w 2009 r. dominowały materiały i wyroby włókiennicze (32,4%) oraz wyroby przemysłu elektromaszynowego (22,7%).
Polsko-tureckie obroty handlowe w ciągu 2010 r. wg wstępnych danych statystycznych wyniosły 4 mld 595,4 mln USD (wzrost o 25% w porównaniu z rokiem 2009). Polski eksport wyniósł 2 mld 484,1 mln USD (wzrost o 42 % w porównaniu z rokiem 2009),
a import z Turcji 2 mld 111,3 mln USD (wzrost o 10% w porównaniu z rokiem 2009).
Struktura polskiego eksportu do Turcji również w 2010 r. nie uległa zmianie w eksporcie przeważają urządzenia mechaniczne i elektryczne, pojazdy, produkty przemysłu chemicznego oraz gotowe artykuły spożywcze.
W imporcie z Turcji dominujący jest udział materiałów i wyrobów włókienniczych, pojazdów oraz urządzeń mechanicznych i elektrycznych.
W roku 2010 r. polski eksport do Turcji był wyższy niż import z tego kraju. Dodatnie saldo wyniosło 372, 8 tys. USD.
W okresie I-III 2011 r. polsko-tureckie obroty towarowe wyniosły 1 mld 395,1 mln USD (wzrost o 29% w porównaniu z analogicznym okresem roku poprzedniego). Polski eksport wyniósł 795,7 mln USD (wzrost o 46 % w porównaniu z rokiem 2009), a import z Turcji 599,4 mln USD (wzrost o 11% w porównaniu z analogicznym okresem roku poprzedniego).
Turcja zajmuje wysoką pozycję na liście największych inwestorów zagranicznych
w Polsce, jednak cały czas istnieje potencjał zwiększenia obecności tureckiego kapitału
w Polsce. Inwestorzy tureccy są szczególnie zainteresowani polskim sektorem nieruchomości.
Według danych NBP zobowiązania Polski z tytułu tureckich inwestycji bezpośrednich na koniec 2009 wynosiły 28 mln euro. W roku 2008 zobowiązania te wynosiły 28,9 euro.
Na podstawie badań przeprowadzonych przez Polską Agencję Informacji i Inwestycji Zagranicznych S.A. wg stanu na koniec 2009 r. w Polsce obecnych było 8 dużych inwestorów tureckich
W Turcji lokowana jest coraz większa ilość polskich bezpośrednich inwestycji zagranicznych. Według danych NBP polskie bezpośrednich inwestycje zagraniczne
w Turcji na koniec 2009 r. wynosiły 67,9 mln euro. W roku 2008 zobowiązania te wzrosły do kwoty 64,3 mln euro.
Handel zagraniczny
Turcja jest jedną z dwudziestu największych gospodarek świata, na co wpływ ma głównie wielkość tego kraju. PKB na głowę mieszkańca wynosi około 10 tys. dolarów.
Głównym źródłem zaopatrzenia są dla Turcji kraje Unii Europejskiej, z której import
w roku 2005 wyniósł 48,96 mld USD i stanowił 42,2 % całego importu zrealizowanego na poziomie 116,05 mld USD. Niemcy są na czele listy państw - dostawców towarów do Turcji z kwotą importu w 2005 r. równą 13,58 mld USD. Z Polski, wg danych Tureckiego Intytutu Statystycznego, dokonano zakupy o wartości 1,24 mld USD, co lokowało nas
w 2005 r. na 24 pozycji wśród wszystkich krajów, a na 8 wśród krajów UE z udziałem 2,5 % w całości importu z tego obszaru.
Z punktu widzenia rozwijania eksportu do Turcji warto zwrócić uwagę na produkty mineralne, produkty przemysłu chemicznego, tworzywa sztuczne, drewno i wyroby
z drewna, papier i wyroby papiernicze, wyroby z metali nieszlachetnych, urządzenia mechaniczne i elektryczne oraz pojazdy.
Rolnictwo
Turcja jest jednym z 6 całkowicie samowystarczalnych pod względem żywnościowym krajów świata. Rolnictwo wytwarza ok. 10% produktu krajowego brutto Turcji. Zatrudnienie w tym sektorze znajduje około 1/3 siły roboczej. W Turcji istnieje ponad
5 milionów gospodarstw rolnych. Jedynie 6% z nich ma powierzchnię większą od 20 ha. Turcja jest jednym z pięciu największych producentów: bawełny, soczewicy, cebuli, buraków cukrowych, tytoniu, pomidorów, arbuzów, jabłek, winogron, orzeszków pistacjowych, orzechów włoskich, oliwek oraz owczego mleka. Jest zarazem największym na świecie wytwórcą orzechów laskowych, moreli i fig.
Przemysł
Turcja posiada znaczne zasoby surowców mineralnych, zwłaszcza rud metali. Wydobycie rud żelaza, chromu (Turcja należy do głównych światowych producentów chromu), boksytów, rud miedzi, cynku i ołowiu. Z surowców energetycznych eksploatuje się węgiel brunatny, węgiel kamienny i ropę naftową w pobliżu granicy z Syrią (główny ośrodek Batman). Z surowców chemicznych wydobywa się: fosforyty, sól kamienną
i siarkę.
Powszechnie rozwinięte rzemiosło: dywany, biżuteria, wyroby metalowe, ceramika, wyroby skórzane. Największa koncentracja zakładów przemysłowych w regionie północno-zachodnim: Stambuł ?Eregli ?Izmir, ponadto w rejonie Ankary i na południowo-wschodniej: Adana ?Gaziantep ?Antakya.
Turystyka
Jedną z najszybciej rozwijających się gałęzi gospodarki Turcji jest turystyka. Najwięcej turystów przyjeżdża z Niemiec, Rosji, Holandii, Francji, Belgii i Wielkiej Brytanii. Wpływy
z turystyki wynoszą 3,6 mld dolarów.
Terytorium Republiki Turcji:
Obszar terytorialny Turcji 780 580 km2
W stosunku do Polski Turcja jest blisko 2,5 raza większym Państwem.
Pod względem terytorialnym Turcja zajmuje 17 miejsce na świecie
Ustrój polityczny Turcji opiera się na Konstytucji Republiki Turcji z 1982, która głosi, że państwo tureckie jest niepodzielną, laicką, demokratyczną oraz socjalną republiką. Głową państwa jest prezydent wybierany przez parlament na 7-letnią kadencję. Kobiety w Turcji otrzymały czynne i bierne prawa wyborcze 5 grudnia 1934 roku. W roku 1935 kobiety stanowiły 4,6% posłów w parlamencie.
W referendum 21 października 2007 r. Turcy opowiedzieli się za bezpośrednimi wyborami prezydenta i skróceniem jego kadencji do 5 lat, zmiany poparło ponad 70% głosujących, mają wejść w życie w 2014 r.
Turcja jest podzielona na 81 prowincji. Każda prowincja dzieli się na podprowincje. Prowincje mają zazwyczaj nazwę miasta, które jest jego stolicą, wyjątek stanowią: Hatay (stolica Antakya), Kocaeli (stolica Izmit) i Sakarya (stolica Adapazari).
Kraje sąsiadujące z Turcją.
Turcja graniczy z 8 państwami. Całkowita długość granic wynosi 2627 km z czego na poszczególne kraje przypada: Armenia -268 km, Azerbejdżan - 9 km, Bułgaria - 240 km, Gruzja - 252 km, Grecja - 206 km, Iran - 499 km, Irak - 331 km, Syria - 822 km.
Największe miasta:
Adana, Ankara, Antalya, Batman, Bursa, Erzurum, Eskisehir, Hopa, Iskenderun, Istambuł, Izmir, Konya, Malatya, Manisa, Mersin, Samsun, Sivas, Trabzon, Van.
Ludność:
Turcję zamieszkuje około 72 mln mieszkańców w tym Turcy 82%, Kurdowie 15%, Zaza 2%, Arabowie 1%.
Pod względem ludności Turcja zajmuje 17 miejsce na świecie.
Gęstość zaludnienia: 92 osoby / km2
Język:
Urzędowym językiem jest turecki.
Gospodarka:
Jednostką monetarną jest lira turecka (TRY), 1 lira = 100 kuruszy








